تفاوت دستگاه کارتخوان و کشلس چیست؟
با گسترش خدمات پرداخت الکترونیکی، دستگاههای مختلفی برای انجام تراکنشهای مالی و ارائه خدمات بانکی در دسترس کاربران قرار گرفتهاند. در این میان، دستگاه کارتخوان و دستگاه کشلس (Cashless) دو ابزار پرکاربرد هستند که با وجود شباهتهایی در استفاده از کارتهای بانکی، کاربردها و امکانات متفاوتی دارند.
بسیاری از افراد تصور میکنند دستگاه کارتخوان و کشلس عملکرد یکسانی دارند؛ اما این دو دستگاه از نظر نوع خدمات، قابلیتها، نحوه استفاده و مخاطبان هدف تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند.
در این مقاله بررسی میکنیم که دستگاه کارتخوان و کشلس چیست، چه تفاوتهایی دارند و برای هر نوع کسبوکار کدام گزینه مناسبتر است.
دستگاه کارتخوان چیست؟
دستگاه کارتخوان یا POS (Point of Sale) وسیلهای الکترونیکی است که برای انجام پرداختهای بانکی و انتقال وجه از حساب مشتری به حساب پذیرنده استفاده میشود.
این دستگاه با اتصال به شبکه پرداخت بانکی، امکان انجام تراکنش از طریق کارتهای بانکی را فراهم میکند. مشتری با وارد کردن کارت و رمز خود میتواند هزینه خرید کالا یا خدمات را پرداخت کند.
دستگاههای کارتخوان در مدلهای مختلفی مانند ثابت، سیار و اندرویدی تولید میشوند و در فروشگاهها، رستورانها، داروخانهها و بسیاری از کسبوکارهای دیگر کاربرد دارند.
مهمترین قابلیتهای دستگاه کارتخوان عبارتاند از:
- انجام پرداخت با کارتهای بانکی
- اتصال به شبکه پرداخت الکترونیکی
- چاپ رسید تراکنش
- استعلام و نمایش نتیجه پرداخت
- پشتیبانی از روشهای ارتباطی مختلف مانند سیمکارت و Wi-Fi در مدلهای سازگار
- امکان استفاده در فروشگاههای ثابت یا محیطهای سیار
در واقع، وظیفه اصلی دستگاه کارتخوان دریافت وجه از مشتری و انجام تراکنش پرداخت است.
دستگاه کشلس (Cashless) چیست؟
دستگاه کشلس نوعی پایانه خدمات غیرنقدی و سلفسرویس است که به کاربران اجازه میدهد بدون نیاز به مراجعه مستقیم به متصدی بانک یا اپراتور، برخی خدمات بانکی و پرداختی را انجام دهند.
واژه Cashless به معنای بدون پول نقد است و این دستگاهها با هدف کاهش وابستگی به پول نقد و سادهسازی دسترسی به خدمات الکترونیکی طراحی شدهاند.
کشلسها معمولاً به صفحهنمایش لمسی مجهز هستند و کاربران میتوانند از طریق منوهای موجود، خدمات مختلفی را انتخاب و اجرا کنند.
بسته به مدل دستگاه و نرمافزار و سرویسهای متصل به آن، امکانات کشلس میتواند شامل موارد زیر باشد:
- پرداخت انواع قبوض
- خرید شارژ تلفن همراه
- خرید بسته اینترنت
- پرداخت با کارت بانکی
- انجام برخی خدمات بانکی و الکترونیکی
- ارائه خدمات سلفسرویس
- ثبت درخواستها و دریافت خدمات غیرحضوری
نکته مهم این است که امکانات هر دستگاه کشلس به نرمافزار، بانک یا شرکت ارائهدهنده خدمات و مجوزهای مربوطه بستگی دارد و همه مدلها قابلیتهای یکسانی ندارند.
تفاوت دستگاه کارتخوان و کشلس چیست؟
با اینکه هر دو دستگاه از فناوری پرداخت الکترونیکی استفاده میکنند، هدف اصلی طراحی آنها متفاوت است.
دستگاه کارتخوان بیشتر برای دریافت وجه بابت فروش کالا یا ارائه خدمات استفاده میشود؛ اما دستگاه کشلس علاوه بر پرداخت، امکان دسترسی به مجموعهای از خدمات الکترونیکی و بانکی را برای کاربران فراهم میکند.
در ادامه مهمترین تفاوتهای این دو دستگاه را بررسی میکنیم.
۱. تفاوت در کاربرد و هدف استفاده
اصلیترین تفاوت دستگاه کارتخوان و کشلس در نوع کاربرد آنهاست.
دستگاه کارتخوان ابزاری برای دریافت وجه از مشتری است. فروشنده مبلغ خرید را وارد دستگاه میکند و مشتری با استفاده از کارت بانکی هزینه را پرداخت میکند.
در مقابل، کشلس برای ارائه خدمات متنوع به کاربران طراحی شده است. افراد میتوانند بدون کمک گرفتن از نیروی انسانی، از طریق منوی دستگاه خدمات موردنیاز خود را انتخاب کنند.
۲. تفاوت در امکانات و قابلیتها
دستگاههای کارتخوان معمولاً امکانات متمرکزی برای انجام تراکنشهای پرداخت دارند؛ اما کشلسها میتوانند مجموعه گستردهتری از خدمات را ارائه دهند.
برای مثال، یک دستگاه کشلس ممکن است علاوه بر پرداخت، امکان خرید شارژ، پرداخت قبض و استفاده از سایر سرویسهای الکترونیکی را نیز فراهم کند.
البته این امکانات به نوع دستگاه و نرمافزار نصبشده روی آن بستگی دارد.
۳. تفاوت در ابعاد و طراحی ظاهری
دستگاههای کارتخوان معمولاً دستگاههایی کوچک و قابلحمل هستند که بهراحتی روی پیشخوان فروشگاه قرار میگیرند یا توسط فروشنده جابهجا میشوند.
اما دستگاههای کشلس معمولاً ابعاد بزرگتری دارند و بهگونهای طراحی میشوند که کاربران بتوانند بهصورت مستقل از آنها استفاده کنند.
بسیاری از مدلهای کشلس دارای نمایشگر لمسی بزرگ، بدنه مقاوم و رابط کاربری گرافیکی هستند.
۴. تفاوت در نحوه استفاده
در استفاده از دستگاه کارتخوان، معمولاً فروشنده مبلغ خرید را وارد میکند و مشتری با وارد کردن کارت و رمز، پرداخت را انجام میدهد.
اما در دستگاه کشلس، کاربر میتواند خودش از طریق صفحهنمایش لمسی وارد منو شود، خدمت موردنظر را انتخاب کند و مراحل انجام آن را دنبال کند.
به همین دلیل، کشلسها برای ارائه خدمات سلفسرویس و کاهش نیاز به نیروی انسانی کاربرد بیشتری دارند.
۵. تفاوت در محل نصب و استفاده
دستگاههای کارتخوان تقریباً در تمام کسبوکارهایی که نیاز به دریافت وجه الکترونیکی دارند قابل استفاده هستند.
در مقابل، دستگاههای کشلس بیشتر در مکانهایی نصب میشوند که تعداد زیادی از افراد به خدمات پرداخت و بانکی نیاز دارند.
برای مثال:
- مراکز خرید
- مجتمعهای تجاری
- بیمارستانها
- دانشگاهها
- پایانههای مسافربری
- مراکز خدماتی
- شعب و مراکز وابسته به خدمات بانکی
۶. تفاوت در هزینه خرید و نگهداری
به دلیل تفاوت در ابعاد، سختافزار و امکانات، هزینه تهیه دستگاه کارتخوان و کشلس نیز متفاوت است.
دستگاههای کارتخوان معمولاً ساختار سادهتری دارند و هزینه خرید و نگهداری آنها نسبت به دستگاههای کشلس کمتر است.
در مقابل، کشلسها به دلیل برخورداری از نمایشگر بزرگتر، سختافزار پیشرفتهتر و نرمافزارهای خدماتی، ممکن است هزینه اولیه و نگهداری بیشتری داشته باشند.
البته قیمت نهایی به برند، مدل، امکانات و خدمات پشتیبانی دستگاه بستگی دارد.
جدول مقایسه دستگاه کارتخوان و کشلس
برای درک بهتر تفاوتهای این دو دستگاه، میتوان ویژگیهای آنها را در جدول زیر مقایسه کرد:
| ویژگی | دستگاه کارتخوان | دستگاه کشلس |
|---|---|---|
| کاربرد اصلی | دریافت وجه از مشتری | ارائه خدمات غیرنقدی |
| نوع خدمات | پرداخت بانکی | پرداخت و خدمات الکترونیکی |
| طراحی | کوچک و قابلحمل یا ثابت | معمولاً بزرگتر و ایستگاهی |
| نمایشگر | معمولاً کوچک | معمولاً بزرگ و لمسی |
| نحوه استفاده | اغلب توسط فروشنده و مشتری | عمدتاً بهصورت سلفسرویس |
| خرید شارژ | بسته به امکانات دستگاه | در مدلهای پشتیبانیشده |
| پرداخت قبض | بسته به سرویس فعال | در مدلهای پشتیبانیشده |
| محل استفاده | فروشگاهها و کسبوکارها | مراکز عمومی و خدماتی |
| هزینه تهیه | معمولاً کمتر | معمولاً بیشتر |
مزایای استفاده از دستگاه کارتخوان چیست؟
دستگاه کارتخوان برای کسبوکارهایی که به دنبال دریافت سریع و آسان وجه از مشتریان هستند، گزینهای کاربردی محسوب میشود.
مهمترین مزایای آن عبارتاند از:
- کاهش نیاز به نگهداری پول نقد
- افزایش سرعت پرداخت مشتریان
- سهولت انجام تراکنشهای بانکی
- امکان ارائه رسید پرداخت
- کاهش خطاهای مربوط به محاسبه و دریافت وجه نقد
- قابلیت استفاده در محیطهای ثابت و سیار
مزایای استفاده از دستگاه کشلس چیست؟
دستگاههای کشلس نیز به دلیل امکانات گستردهتر، مزایای متفاوتی دارند.
از مهمترین مزایای این دستگاهها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ارائه چندین خدمت از طریق یک دستگاه
- کاهش نیاز به مراجعه حضوری به متصدیان
- صرفهجویی در زمان کاربران
- امکان ارائه خدمات بهصورت شبانهروزی، در صورت فراهم بودن زیرساخت
- کاهش حجم مراجعات برای دریافت خدمات ساده
- افزایش سرعت ارائه خدمات الکترونیکی
- کاهش نیاز به نیروی انسانی برای انجام برخی فرایندها
دستگاه کارتخوان بهتر است یا کشلس؟
انتخاب بین دستگاه کارتخوان و کشلس به نیاز و نوع فعالیت شما بستگی دارد.
اگر صاحب فروشگاه، سوپرمارکت، رستوران، داروخانه یا کسبوکار خدماتی هستید و هدف اصلی شما دریافت وجه از مشتریان است، دستگاه کارتخوان انتخاب مناسبتری خواهد بود.
اما اگر قصد دارید مجموعهای از خدمات پرداخت و بانکی را بهصورت خودکار در اختیار کاربران قرار دهید، دستگاه کشلس میتواند گزینه مناسبتری باشد.
برای مثال، یک فروشگاه کوچک معمولاً به دستگاه کارتخوان نیاز دارد؛ اما یک مرکز تجاری بزرگ یا مجموعه خدماتی ممکن است با نصب دستگاه کشلس بتواند خدمات بیشتری را بدون نیاز به اپراتور ارائه کند.
جمعبندی
دستگاه کارتخوان و دستگاه کشلس هر دو از تجهیزات پرداخت الکترونیکی هستند؛ اما از نظر کاربرد، امکانات و نحوه استفاده تفاوتهای قابلتوجهی دارند.
دستگاه کارتخوان بیشتر برای انجام تراکنشهای خرید و دریافت وجه در کسبوکارها استفاده میشود؛ درحالیکه کشلس دستگاهی خدماتمحور است که امکان دسترسی به مجموعهای از خدمات پرداختی و الکترونیکی را به شکل سلفسرویس فراهم میکند.
بنابراین نمیتوان یکی از این دو دستگاه را در تمام شرایط بهتر از دیگری دانست. بهترین انتخاب، دستگاهی است که با نیازهای کسبوکار، نوع خدمات و بودجه شما هماهنگی بیشتری داشته باشد.
خرید دستگاه کارتخوان و کشلس از فروشگاه آنلاین ماوراپوز
اگر قصد خرید دستگاه کارتخوان یا دستگاه کشلس را دارید، میتوانید محصولات موردنیاز خود را از فروشگاه آنلاین ماوراپوز تهیه کنید.
ماوراپوز با ارائه انواع دستگاههای کارتخوان و کشلس، این امکان را برای شما فراهم میکند تا با بررسی مدلها و امکانات مختلف، دستگاه متناسب با نیاز کسبوکار خود را انتخاب کنید.
برای مشاهده محصولات، بررسی مشخصات و انتخاب گزینه مناسب، به فروشگاه آنلاین ماوراپوز مراجعه کنید و خرید خود را با آگاهی بیشتری انجام دهید.



